WERKPLAATSGIDS
Amerikaans hout: maten en kwaliteitsklassen
Een 2 × 4 meet geen 2 bij 4 inch. Nominale maten, droog en vers geschaafde maten en loofhoutklassen, volgens het Wood Handbook.
Nominale en werkelijke maten
De lengte van gezaagd hout wordt met de werkelijke maat opgegeven. Breedte en dikte worden traditioneel als nominale maten vermeld, groter dan de werkelijke maten. De American Softwood Lumber Standard PS 20 bepaalt de minimale geschaafde maten: een nominale 2 × 4 meet droog 1-1/2 × 3-1/2 in (38 × 89 mm).
Hout kan vers of droog worden geschaafd, dus vermeldt de norm beide maten. Vers hout wordt iets groter geschaafd, zodat het bij drogen tot ongeveer 15% houtvocht krimpt tot ongeveer de droge maat. Droog hout heeft volgens deze norm maximaal 19% vochtgehalte.
| Nominaal | Droog | Vers |
|---|---|---|
| 1 in | 3/4 in (19 mm) | 25/32 in (20 mm) |
| 1-1/4 in | 1 in (25 mm) | 1-1/32 in (26 mm) |
| 1-1/2 in | 1-1/4 in (32 mm) | 1-9/32 in (33 mm) |
| 2 in | 1-1/2 in (38 mm) | 1-9/16 in (40 mm) |
| 3 in | 2-1/2 in (64 mm) | 2-9/16 in (65 mm) |
| 4 in | 3-1/2 in (89 mm) | 3-9/16 in (90 mm) |
| 6 in | 5-1/2 in (140 mm) | 5-5/8 in (143 mm) |
| 8 in | 7-1/4 in (184 mm) | 7-1/2 in (190 mm) |
| 10 in | 9-1/4 in (235 mm) | 9-1/2 in (241 mm) |
| 12 in | 11-1/4 in (286 mm) | 11-1/2 in (292 mm) |
Kwaliteitsklassen van naaldhout
Constructiehout met een nominale dikte van 2 tot 4 in wordt volgens de National Grading Rule op sterkte gesorteerd: Select Structural, No. 1, No. 2 en No. 3, en bij 2 × 4 ook Construction, Standard, Utility en Stud. Planken dunner dan nominaal 2 in worden op uiterlijk en toepassing gesorteerd. Houthandels hebben doorgaans No. 1, No. 2 en No. 3 Common op voorraad.
Kunstmatig gedroogd naaldhout voor constructies heeft doorgaans gemiddeld 19% houtvocht of minder. Bij hout met het stempel KD 15 geldt doorgaans een grens van 15%. Hout voor meubels en kasten wordt meestal gedroogd tot 6–8%. Constructiehout heeft dus tijd nodig om te acclimatiseren voordat je het voor fijn meubelwerk gebruikt.
Kwaliteitsklassen van loofhout
Loofhout wordt volgens de regels van de National Hardwood Lumber Association gesorteerd op de foutvrije delen die eruit te zagen zijn. De klassen zijn FAS (Firsts and Seconds), F1F (FAS one face), Selects, No. 1 Common, No. 2A en 2B Common, No. 3A en 3B Common en Sound Wormy. FAS moet over minstens 83-1/3% van de oppervlaktemaat delen met een foutvrij vlak opleveren, No. 1 Common over 66-2/3%.
De minimale breedte neemt toe met de klasse: 6 in voor FAS en F1F, 4 in voor Selects en 3 in voor de Common-klassen. De regels zijn uitsluitend opgesteld in inch-poundeenheden. Behalve bij F1F en Selects wordt de minder goede zijde van de plank beoordeeld.
Kopen op volume
Board feet en kubieke meters hangen af van de afgesproken maatbasis: nominale of werkelijke maten. Vraag welke basis je leverancier gebruikt en noteer die bij de hoeveelheid, zoals de board-feetberekening doet.
Tien planken 2 × 6 van 10 ft lang: nominaal 10 × 2 × 6 × 10 / 12 = 100 board feet. Bij de werkelijke droge maat van 1-1/2 × 5-1/2 in bevatten dezelfde planken 68,75 board feet hout.