timbrivo

HOUTSOORT · Loofhout

Jatoba: dichtheid, gewicht en eigenschappen

Hymenaea courbaril, Hymenaea spp.

Volgens de Tropix-databank van CIRAD heeft Jatoba (Hymenaea courbaril) bij 12% houtvocht een gemiddelde dichtheid van 940 kg/m³. De onderstaande waarden zijn gemiddelden voor volwassen hout zonder gebreken; afzonderlijke planken verschillen door herkomst, groei en vochtgehalte.

Belangrijkste kengetallen

Dichtheid bij 12% houtvocht
940 kg/m³Gemiddelde voor volwassen hout; verschilt door herkomst en groei
Monnin-hardheid bij 12%
10,5Franse maat voor oppervlaktehardheid; niet om te rekenen naar Janka
Buigsterkte (breukspanning)
160 MPa
Stijfheid (elasticiteitsmodulus)
23.460 MPa
Druksterkte evenwijdig aan de vezel
97 MPa
Tangentiële krimp, van vers tot ovendroog
7,5%
Radiale krimp, van vers tot ovendroog
3,9%
Vezelverzadigingspunt
23%

Gewicht bij 12% houtvocht

Volume × 940 kg/m³: dezelfde berekening als in de gewichtstool. Vers of nat hout weegt aanzienlijk meer.

Berekend gewicht van Jatoba bij 940 kg/m³
WerkstukMatenGewicht
1 kubieke meter1.000 × 1.000 × 1.000 mm940 kg
1 board foot12 × 12 × 1 in2,22 kg
Plank2.000 × 100 × 20 mm3,76 kg
Plank2.400 × 150 × 25 mm8,46 kg
Plank3.000 × 200 × 50 mm28,2 kg

Werken in de breedte

Hoeveel verandert een plank van 300 mm breed als het houtvochtgehalte enkele procentpunten verandert? De schatting gebruikt de totale krimp hierboven en een lineair verband onder het vezelverzadigingspunt van 23% (Wood Handbook, vergelijking 4-9). Bij dosse gezaagde planken geldt de tangentiële krimp, bij kwartiers gezaagde planken de radiale krimp.

Geschatte breedteverandering bij Jatoba: een plank van 300 mm breed
Verandering houtvochtDosse gezaagdKwartiers gezaagd
3 procentpunten2,9 mm1,5 mm
6 procentpunten5,9 mm3,1 mm

Werken van hout dwars op de draad · Houtvocht meten en hout acclimatiseren

Natuurlijke duurzaamheid

Duurzaamheid van het kernhout tegen houtaantastende schimmels: klasse 2–3 op de EN 350-schaal van 1 (zeer duurzaam) tot 5 (niet duurzaam), volgens Tropix. De indeling geldt uitsluitend voor het kernhout.

Bewerken en afwerken

Zo hard dat voor productiewerk zaagtanden van stelliet worden aangeraden. Voorboren is nodig; volg bij het lijmen de instructies van de lijmfabrikant nauwkeurig. Tropix waarschuwt dat gekleurde, looistofachtige verbindingen kunnen uitspoelen en aangrenzende materialen verkleuren.

Gangbare toepassingen

Rekenen met dit materiaal

Houtsoorten met een vergelijkbare dichtheid

Bronnen en referenties

Toepassingen en bewerkingsadviezen vatten de genoemde bron samen. Controleer het vochtgehalte, de kwaliteitsklasse en de herkomst van het hout dat je daadwerkelijk koopt.