ATÖLYE REHBERİ
Yağ, vernik veya su bazlı yüzey ürünü?
Film oluşturan ürünler korur ve kolay temizlenir; emilen yağlar kolay yenilenir. Wood Handbook iç ve dış mekân kullanımını karşılaştırıyor.
Film oluşturan veya nüfuz eden
Yüzey ürünleri ya yüzeyde film oluşturur ya da film oluşturmadan ahşaba nüfuz eder. Vernik, lak ve boya film oluşturur; kuruyan yağlar, kurumayan yağlar ve birçok ahşap doyurucu ise nüfuz eder. Şeffaf ürünler hücreleri, kırılma indisi havadan çok ahşaba yakın bir maddeyle doldurur. Yağlanmış veya verniklenmiş ahşapta rengin daha derin görünmesinin nedeni budur.
İç mekânda vernik gibi film oluşturan ürünler genellikle en kolay temizlenenlerdir; yağ veya ahşap doyuruculardan daha iyi leke direnci sağlarlar. Daha kalın uygulandıklarında çizilme ve ezilmelere karşı da korurlar; daha kalın ve sert filmler döşemelere uygundur. Yağlar yüzey dokusunu korur ve kolay yenilenir, ancak kiri bir film kadar iyi dışarıda tutmaz.
| Yüzey ürünü | Film oluşturur | Sertleşme | Kullanımda |
|---|---|---|---|
| Vernik, lak | Evet | Sertleşir; süre ürüne bağlıdır | En kolay temizlenen; zamanla çatlayabilir, dökülebilir ve soyulabilir |
| Ahşap doyurucular | Hayır, nüfuz eder | Hızlı sertleşir | Kolay uygulanır ve temizlenir; çizilmeye direnir |
| Kuruyan yağlar (tung, bezir, ceviz) | Hayır, nüfuz eder | Birkaç hafta gerekebilir | Kolay temizlenir, çizilmeye direnir |
| Kurumayan yağlar (bitkisel, mineral) | Hayır, nüfuz eder | Hiç sertleşmez | Bitkisel yağlar acılaşabilir; mineral yağ acılaşmaz |
| Parafin mumu | Hayır | Oda sıcaklığında katıdır; sıcak uygulanır | Acılaşmaz; kesme yüzeylerine uygundur |
Yağlar ve mum
Tung, bezir ve ceviz yağı gibi kuruyan yağlar sertleşir. Wood Handbook, bunun birkaç hafta sürebileceğini belirtir. Genellikle inceltilmiş verniğe benzeyen ticari ahşap doyurucular ise hızlı sertleşir. Bitkisel ve mineral yağlar gibi kurumayan yağlar nüfuz eder, fakat hiç sertleşmez.
Bitkisel yağlar acılaşabilir; küf ve bakterilerin gelişmesini besleyebilir. El kitabı, kesme tahtaları ve kasap tezgâhları için gıda ile temasa uygun mineral yağ (sıvı parafin) ve gıda ile temasa uygun parafin mumu önerir. Bunlar acılaşmaz ve mikroorganizmaların gelişimini desteklemez. Ahşabı mumun erime sıcaklığına kadar ısıtmak uygulamayı kolaylaştırır.
Su bazlı yüzey ürünleri
El kitabı, uçucu organik bileşik sınırlarının su bazlı yüzey ürünlerindeki gelişmeleri hızlandırdığını anlatır ve modern su bazlı boyaların inceltilmemesini önerir. Lateks boyaların düzgün film oluşturması için uygulama sırasında ve sonraki 24 saat boyunca tipik alt sınır olarak 10 °C verir. Bazı formüller daha düşük sıcaklıklarda da çalışır; bu nedenle üreticinin belirttiği aralığa uyun.
Yüzey ürünündeki su lifleri kaldırır. El kitabı, su içermeyen kaplamaların uygulama sırasında lif kabarmasını ortaya çıkarmadıkları için sonradan lif kabarmasına bağlı çatlamaya aslında daha yatkın olduğunu belirtir. Solvent bazlı üründen önce lifleri suyla kaldırın ve kuruduktan sonra zımparalayın.
Dış mekânda
Güneş ışığı, şeffaf filmin altındaki ahşabı bozar. El kitabına göre, dış etkilere tamamen açık koşullarda en iyi şeffaf dış mekân kaplamaları yaklaşık on yıl dayanır. Nüfuz eden bir ürün yalnızca iki yıl dayanabilir, ancak hızlı yenilenir. Decklerde film oluşturan ürünler sıkça soyulur; nüfuz eden renklendiricilerin veya su iticilerin bakımı daha kolaydır.
Mutfak kesme tahtası: bitkisel yağ yerine gıda ile temasa uygun mineral yağ veya gıda ile temasa uygun parafin mumu. Yemek masası: üreticinin zımpara sırasına göre hazırlanmış yüzeye vernik gibi film oluşturan bir ürün.