HƯỚNG DẪN TẠI XƯỞNG
Dầu, vecni hay lớp phủ gốc nước?
Lớp phủ tạo màng bảo vệ, dễ lau sạch; dầu thấm dễ phủ lại. Cách Wood Handbook so sánh chúng khi dùng trong nhà và ngoài trời.
Tạo màng hay thấm vào gỗ
Lớp phủ hoặc tạo màng trên mặt hoặc thấm vào gỗ mà không tạo màng. Vecni, sơn lacquer và sơn màu tạo màng; dầu khô, dầu không khô và nhiều chất phủ thấm đi vào gỗ. Mọi lớp phủ trong đều lấp tế bào bằng chất có chiết suất gần gỗ hơn không khí, nên gỗ phủ dầu hoặc vecni lên màu sâu hơn.
Trong nhà, lớp phủ tạo màng như vecni thường dễ lau sạch nhất, chống bám bẩn tốt hơn dầu hay chất phủ thấm; khi dày hơn còn bảo vệ khỏi xước và lõm, nên màng dày, cứng thích hợp với sàn. Dầu giữ nguyên kết cấu bề mặt và dễ phủ lại nhưng ngăn bụi bẩn kém hơn màng phủ.
| Lớp phủ | Tạo màng | Đóng rắn | Khi sử dụng |
|---|---|---|---|
| Vecni, sơn lacquer | Có | Đóng rắn; thời gian tùy sản phẩm | Dễ lau sạch nhất; về sau có thể nứt, sứt và bong |
| Chất phủ thấm | Không, thấm vào gỗ | Đóng rắn nhanh | Dễ thi công, dễ lau sạch, chống xước |
| Dầu khô (trẩu, lanh, óc chó) | Không, thấm vào gỗ | Có thể cần vài tuần | Dễ lau sạch, chống xước |
| Dầu không khô (thực vật, khoáng) | Không, thấm vào gỗ | Không bao giờ đóng rắn | Dầu thực vật có thể ôi; dầu khoáng không ôi |
| Sáp parafin | Không | Rắn ở nhiệt độ phòng; bôi khi ấm | Không ôi; phù hợp bề mặt dùng để cắt |
Dầu và sáp
Dầu khô như dầu trẩu, dầu lanh và dầu óc chó sẽ đóng rắn; Wood Handbook lưu ý có thể mất vài tuần, trong khi chất phủ thấm thương mại, thường giống vecni pha loãng, đóng rắn nhanh. Dầu không khô như dầu thực vật và dầu khoáng thấm vào gỗ nhưng không bao giờ đóng rắn.
Dầu thực vật có thể ôi và nuôi nấm mốc, vi khuẩn. Với thớt và mặt bàn chặt thịt, tài liệu chỉ ra dầu khoáng đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm (parafin lỏng) và sáp parafin đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm; chúng không ôi và không nuôi vi sinh vật. Làm ấm gỗ đến điểm nóng chảy của sáp giúp dễ bôi hơn.
Lớp phủ gốc nước
Tài liệu mô tả tiến bộ của lớp phủ gốc nước do các giới hạn về hợp chất hữu cơ bay hơi thúc đẩy, và khuyên không pha loãng sơn gốc nước hiện đại. Tài liệu nêu nhiệt độ tối thiểu điển hình 10 °C khi thi công và trong 24 giờ tiếp theo để sơn latex tạo màng đúng cách. Một số công thức làm việc được ở nhiệt độ thấp hơn, nên hãy theo khoảng nhiệt độ nhà sản xuất quy định.
Nước trong lớp phủ làm xơ gỗ dựng lên. Tài liệu lưu ý lớp phủ không chứa nước thực ra dễ nứt hơn do xơ dựng về sau, vì hiện tượng dựng xơ chưa xảy ra trong lúc hoàn thiện: trước khi phủ gốc dung môi, hãy dùng nước làm dựng xơ và chà nhám khi khô.
Ngoài trời
Ánh nắng làm suy thoái gỗ dưới màng phủ trong: tài liệu cho biết lớp phủ ngoài trời trong suốt tốt nhất tồn tại khoảng mười năm khi phơi hoàn toàn, còn lớp phủ thấm có thể chỉ hai năm nhưng phủ lại nhanh. Trên sàn ngoài trời, lớp phủ tạo màng thường bong tróc, còn chất nhuộm thấm hoặc chất chống thấm nước dễ bảo dưỡng hơn.
Thớt bếp: dùng dầu khoáng đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm hoặc sáp parafin đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm thay cho dầu thực vật. Bàn ăn: lớp phủ tạo màng như vecni, trên mặt đã chà theo trình tự cỡ nhám của nhà sản xuất lớp phủ.