ΟΔΗΓΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ
Μεταβολές ξύλου κάθετα στις ίνες
Το πλάτος των σανίδων αλλάζει με την υγρασία. Εκτιμήστε τη μεταβολή από δημοσιευμένες τιμές ρίκνωσης και προβλέψτε την στον σχεδιασμό σας.
Γιατί μεταβάλλεται το ξύλο
Το ξύλο ρικνώνεται και διογκώνεται κυρίως κάθετα στις ίνες. Το Wood Handbook δίνει αξονική ρίκνωση από χλωρό σε απόλυτα ξηρό μόλις 0,1% έως 0,2% για τα περισσότερα είδη, ενώ η εφαπτομενική ρίκνωση, κατά μήκος των αυξητικών δακτυλίων, είναι μεγαλύτερη από την ακτινική, κάθετα σε αυτούς: στα είδη αυτού του ιστοτόπου είναι 1,3 έως 2,2 φορές η ακτινική. Γι’ αυτό μια σανίδα εφαπτομενικής πρίσης αλλάζει περισσότερο σε πλάτος και σκαφώνει περισσότερο από μια ακτινικής πρίσης.
Η ρίκνωση αρχίζει μόνο κάτω από το σημείο κορεσμού των ινών, περίπου στο 30% υγρασίας ξύλου. Κατά τη χρήση, η υγρασία συνήθως μεταβάλλεται περίπου από 6% έως 14%, εύρος στο οποίο το Wood Handbook θεωρεί γραμμική τη σχέση ρίκνωσης και υγρασίας.
Εκτίμηση της μεταβολής
Η εξίσωση 4-9 του Wood Handbook θεωρεί ότι οι διαστάσεις μεταβάλλονται γραμμικά από το σημείο κορεσμού των ινών έως την απόλυτα ξηρή κατάσταση. Για μεταβολή λίγων ποσοστιαίων μονάδων, η αλλαγή πλάτους είναι περίπου πλάτος × συνολική ρίκνωση ÷ 100 × μεταβολή υγρασίας ÷ σημείο κορεσμού των ινών. Χρησιμοποιήστε την εφαπτομενική ρίκνωση για σανίδες εφαπτομενικής πρίσης και την ακτινική για σανίδες ακτινικής πρίσης· για μικτό ή άγνωστο προσανατολισμό, το εγχειρίδιο προτείνει την εφαπτομενική τιμή.
Κάθε σανίδα διαφέρει: το εγχειρίδιο δίνει συντελεστή μεταβλητότητας ρίκνωσης περίπου 15% και η ξυλεία σπάνια έχει απολύτως εφαπτομενική ή ακτινική πρίση. Θεωρήστε το αποτέλεσμα εκτίμηση, όχι ανοχή κατασκευής. Ο πίνακας δείχνει σανίδα πλάτους 300 mm με μεταβολή υγρασίας 4 ποσοστιαίων μονάδων, για παράδειγμα από 12% σε υγρή εποχή σε 8% μέσα σε θερμαινόμενο χώρο.
| Είδος ξύλου | Εφαπτομενικής πρίσης | Ακτινικής πρίσης |
|---|---|---|
| Τικ | 2,4 mm | 1,3 mm |
| Μαόνι (Swietenia) | 1,9 mm | 1,4 mm |
| Ιρόκο | 2,8 mm | 1,8 mm |
| Μαύρη καρυδιά | 3,1 mm | 2,2 mm |
| Ευρωπαϊκή δρυς | 3,8 mm | 1,7 mm |
| Κόκκινη δρυς | 3,4 mm | 1,6 mm |
| Σκληρός σφένδαμος | 4 mm | 1,9 mm |
| Ευρωπαϊκή οξιά | 4,4 mm | 2,1 mm |
| Ευκάλυπτος Red Grandis | 3,9 mm | 2,2 mm |
| Ερυθρελάτη | 3 mm | 1,4 mm |
Σχεδιασμός με περιθώριο μεταβολών
Η ξυλεία ακτινικής πρίσης μεταβάλλεται λιγότερο κατά πλάτος, γι’ αυτό τα δάπεδα με όρθια νερά ρικνώνονται και διογκώνονται λιγότερο και οι μεταξύ τους αρμοί ανοίγουν λιγότερο (Wood Handbook, κεφάλαιο 6). Είδη με μικρή ρίκνωση, όπως το τικ ή το μαόνι, μεταβάλλονται λιγότερο από την οξιά ή τη δρυ ίδιου πλάτους.
Μια συγκολλητή πλάκα μεταβάλλεται όπως μία ενιαία σανίδα ίδιου πλάτους, οπότε ένα καπάκι τραπεζιού 600 mm μεταβάλλεται δύο φορές όσο ένα των 300 mm. Δώστε χώρο σε αυτή τη μεταβολή: στερεώσεις με επιμήκεις οπές ή δυνατότητα ολίσθησης, περιθώριο για ταμπλάδες μέσα σε πλαίσια και ανοχές σε συρτάρια και πόρτες που εφαρμόζονται σε ξηρή εποχή.
Υγρασία πριν την κατεργασία
Οι μεταβολές μετά τη συναρμολόγηση προκύπτουν από τη διαφορά ανάμεσα στην υγρασία κατά την κοπή και στην υγρασία κατά τη χρήση. Η μέτρηση πριν την κατεργασία και ο εγκλιματισμός του διαθέσιμου υλικού στο μελλοντικό του περιβάλλον εξαλείφουν το μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς πριν φτάσει στις ενώσεις.
Καπάκι τραπεζιού από ευρωπαϊκή δρυ, εφαπτομενικής πρίσης και πλάτους 600 mm, από υγρασία 12% σε 8%: 600 × 9,7% × 4 / 31 ≈ 7,5 mm στενότερο (ρίκνωση και σημείο κορεσμού των ινών από το Tropix).